ทรงเดช ทิพย์ทอง
จิตรกรรม ประติมากรรม และศิลปะจัดวางในรูปแบบล้านนา 

จานีน ยโสวันต์

งานจิตรกรรม ประติมากรรม และงานจัดวาง ในแบบของล้านนาไทย ที่
แสดงถึงความ สงบ สว่าง และร่มเย็น เป็นการถ่ายทอดในการนำแรงบันดาลใจ
ของธรรมชาติ และพระพุทธศาสนาที่เขาได้ออกแบบและสร้างงาน ที่ได้รับการ
พัฒนา ได้รับรางวัลจากการประกวด และการได้ร่วมงานกับศิลปินที่มีชื่อเสียง
หลายท่านอย่าง อาจารย์ ถวัลย์ ดัชนี ศิลปินเเห่งชาติ อาจารย์เฉลิมชัย โฆสิต
พิพัฒน์ อาจารย์ประสงค์ ลือเมือง ทำให้ ทรงเดช ทิพย์ทอง ได้ใช้ความสามารถ
ระดับแนวหน้า ในฝีมือทั้งงานจิตรกรรมและประติมากรรม ในสถานที่ต่างๆ และการ
แสดงระดับนานาชาติ อย่าง Biennale และร่วมแสดงงานในหอศิลป์ต่างๆ เมื่อ
ผลงานเป็นที่ปรากฎ งานจิตรกรรมแสนสวยของเขาได้รับเข้าไปตกแต่งให้
Mandarin Oriental Hotel ในกรุงเทพมหานคร  ทั้งภาพวาดจริงและภาพพิมพ์
300 กว่าชิ้นมีงานที่ได้ปรากฎในภาพยนต์ ซีรีส์ White Lotus ที่แสดงโดยLisa
Lalisa Manoban ชื่อ Gold leaves on Canvas    
        งานขนาด7 เมตร ที่ประกอบข้างฝาของวัดสุทธิวรารามกรุงเทพมหานคร ที่
ใช้เวลาทำอยู่นานถึง 8 ปี งานระยะหลังเปฺ็นเหล่าเทพารักษ์ สำหรับ

Siam Kempinsky Hotel Bangkok 
บ้านเลขที่ 68 บ้านแม่คำสบเปิน ต.เเม่คำ อ.แม่จัน จังหวัดเชียงราย เป็นหอ
ศิลป์ อาจารย์ทรงเดช ทิพย์ทอง มาร่วม10 ปีแล้ว เขาเก็บงานที่ได้ทำ เช่น
ประติมากรรมของพระแบบต่างๆ ที่เขาออกแบบเอง เก็บไว้อีกชุดเขากล่าวว่าเมื่อ
ศิลปินทำงานก็อยากมีหอศิลปฺ์ของตัวเอง
ปัจจุบันเขาได้ซื้อที่ดินเพิ่มอีก 6 ไร่ รอบบ้าน เพื่อขยายแกลเลอรีให้กว้างขวางขึ้น
ทรงเดช ทิพย์ทอง มีบุตรสาวจบการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์เครื่องสำอาง
และกำลังศึกษาต่อระดับปริญญาโทด้านการอนุรักษ์ศิลปะ และบุตรชายที่กำลัง
ศึกษาอยู่ด้านภาพยนตร์ที่มหาวิทยาลัยศิลปากร
เขายังอุปการะบุตรสาวบุญธรรมอีกคนหนึ่ง
ณ เดือนกันยายน พ.ศ. 2568 ผลงานศิลปะจัดวางของเขาบางส่วนได้จัด
แสดงร่วมกับศิลปินท่านอื่นที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยเชียงราย

JY. คุณเติบโตมาในสภาพแวดล้อมที่ใกล้ชิดกับวัด โดยเฉพาะช่วงวัยเด็กที่คุณอยู่
กับคุณยายและได้เรียนรู้ธรรมะที่นั่น คุณช่วยเล่าบรรยากาศหรือประสบการณ์วัย
เด็กที่สร้างแรงบันดาลใจในการสนใจศิลปะ โดยเฉพาะพุทธศิลป์ ได้ไหม?
ST. ความผูกพันกับพุทธศาสนาและความสนใจในศิลปะเกิดจากการเติบโตใน
ชนบทจังหวัดเชียงราย ที่ซึ่งขนบธรรมเนียมประเพณียังเข้มแข็ง และความศรัทธา
ในพระพุทธศาสนายังคงมั่นคง ศาสนาพุทธเป็นศูนย์กลางทางจิตวิญญาณและเป็น
สิ่งสำคัญที่สุดในวิถีชีวิตของคนล้านนาในชนบท

นอกจากนี้ ผมยังเติบโตมาในครอบครัวใหญ่กับคุณทวดและคุณยาย โดยคุณยาย
เป็นผู้เลี้ยงดูมาตั้งแต่จำความได้ ผมใกล้ชิดกับท่านมากและมักจะตามไปทุกที่
โดยเฉพาะเวลาไปทำบุญที่วัด ซึ่งเป็นวิถีชีวิตทั่วไปของผู้สูงอายุในชุมชนชนบท
ทุกวันพระคุณยายจะพาผมไปวัดเสมอ และในช่วงปิดเทอมหรือวันหยุด ผมจะไป
กับคุณยายทั้งเช้า กลางวัน และเย็น หน้าที่ของผมคือช่วยถือสัมภาระของคุณทวด
เวลาค้างคืนที่วัด การได้อยู่ในบรรยากาศเช่นนี้ตั้งแต่วัยเด็กได้กลายเป็นรากฐาน
ของความผูกพันลึกซึ้งระหว่างผมกับศิลปะและพุทธศาสนา

JY. คุณเปลี่ยนจากสายสามัญมาเรียนศิลปะ (ที่โรงเรียนแม่จันวิทยาคม) และ
ต่อมาได้ส่งผลงานเข้าประกวดจนคว้ารางวัลมากมาย ตั้งแต่เหรียญทองบัวหลวง
จนถึงรางวัลชนะเลิศ ช่วยเล่าถึงเส้นทาง ขั้นตอน และจุดเปลี่ยนได้ไหม?
ST. มีจุดเปลี่ยนสำคัญสองครั้งในเส้นทางการประกวดศิลปะของผม
ครั้งแรก คือเมื่อเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ผมได้เป็นตัวแทนโรงเรียนเข้าประกวด
และได้รับรางวัลระดับประเทศ ซึ่งทำให้ผมมีความตั้งใจแน่วแน่ที่จะเอาดีทางด้าน
ศิลปะ
ครั้งที่สอง คือการได้รับรางวัลเหรียญทองจากการประกวดจิตรกรรมบัวหลวง ซึ่ง
ถือเป็นรางวัลสูงสุดของศิลปินที่ทำงานแนวไทยประเพณี รางวัลนี้ทำให้ผมเป็นที่
รู้จักในวงกว้าง งานเริ่มขายได้ต่อเนื่อง และได้รับเชิญให้แสดงงานเดี่ยวและงาน
กลุ่มในระดับประเทศ

JY. ช่วงเรียนปริญญาโทที่มหาวิทยาลัยศิลปากร อาจารย์เน้นการสร้างจาก
“ความรู้สึก” และงานของคุณมักถูกวิจารณ์อย่างหนัก คุณเผชิญความท้าทาย
อย่างไร และอะไรที่ทำให้คุณก้าวข้ามมาได้?
ST. ความท้าทายที่ใหญ่ที่สุดคือการต้องเปลี่ยนรูปแบบการสร้างงาน แม้ในตอน
นั้นผมจะเริ่มประสบความสำเร็จ ได้รางวัล และมีชื่อเสียงบ้างแล้ว แต่ด้วยความ
ตั้งใจที่จะพัฒนา และความเชื่อมั่นในอาจารย์ที่สอนอย่างเข้มงวด ผมจึงเลือกที่จะ
สลัดตัวตนเก่าออกไปและทำตามคำแนะนำอย่างมีวินัย
สิ่งที่ผมได้เรียนรู้คือ งานศิลปะต้องมี “จุดมุ่งหมาย” ในการสื่อสาร มันต้อง
ถ่ายทอดความรู้สึกแท้จริงที่ผู้ชมสามารถสัมผัสได้ เมื่อเข้าใจเช่นนี้ รูปแบบงาน
ของผมก็เริ่มพัฒนาไปตามธรรมชาติ ตั้งแต่นั้นมา ทุกผลงานที่สร้างขึ้นล้วนมี
เป้าหมายเพื่อสื่อสารอารมณ์และสารที่อยากแบ่งปัน

JY. นิทรรศการสำคัญ “บูชาครู บูชาอดีต” มีความหมายอย่างไร?
ST. นิทรรศการนี้จัดขึ้นในปี 2566 ที่บ้านสิงหไคล เชียงราย เป็นนิทรรศการเดี่ยว
ครั้งแรกในรอบ 15 ปี รวบรวมทั้งผลงานเก่าและใหม่ ผมตั้งใจอุทิศเพื่อรำลึกและ
แสดงความกตัญญูต่อครูบาอาจารย์ โดยเฉพาะครูศิลปะคนแรกคือ
อาจารย์วิจิตร นาเมืองรักษ์ ที่ท่านสละเวลานำผลงานผมจากเชียงรายไปประกวดที่
กรุงเทพฯ ด้วยตัวเอง การเสียสละครั้งนั้นถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ผมก้าว
เข้าสู่เส้นทางศิลปะอย่างมั่นคง
ผมยังได้แสดงความเคารพต่อครูท่านอื่น ๆ ได้แก่:
อาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ผู้สร้างแรงบันดาลใจให้ผมอยากเป็นศิลปิน
อาจารย์ประสงค์ ลือเมือง ผู้เป็นต้นแบบที่ทำให้ผมอยากกลับบ้านเกิดและก่อตั้ง
หอศิลป์ที่เชียงราย
อาจารย์ธงชัย ศรีสุขประเสริฐ ผู้ให้ทั้งที่พักพิง ความรู้ และความช่วยเหลือทาง
การเงินช่วงเรียนปริญญาโทที่กรุงเทพฯ
รวมทั้งผู้มีพระคุณท่านอื่น ๆ เช่น อาจารย์สุรสิทธิ์ เสาว์คง,อาจารย์ชลูด นิ่มเสมอ
และอาจารย์ถวัลย์ ดัชนี ผู้คอยสนับสนุนอยู่เบื้องหลัง

JY. การออกแบบหลักสูตรพุทธศิลป์และบทบาทด้านการศึกษา คุณมอง
ความสัมพันธ์ระหว่าง “ศิลปะกับการตลาด” อย่างไร และศิลปินจะอยู่ได้โดยไม่
สูญเสียความบริสุทธิ์ทางศิลปะได้อย่างไร?
ST. สำหรับผม “การตลาด” ไม่ได้ลดคุณค่าของศิลปะ แต่เป็นการยอมรับความ
จริงของยุคปัจจุบัน ศิลปินต้องรู้จักพัฒนาตัวเองและปรับให้เข้ากับสังคม หากสร้าง
งานแต่ขายไม่ได้ ก็อาจอยู่ไม่ได้ในฐานะศิลปิน เว้นเสียแต่ว่ามีทรัพย์สินหรือฐานะ
รองรับ ดังนั้น การขายงานศิลปะจึงเป็นสิ่งจำเป็น แต่การขายที่แท้จริงต้องมาจาก
การสร้างงานที่ดีที่สุดและการนำเสนอที่เหมาะสม เพราะงานศิลปะที่ดีเองคือ
การตลาดที่ทรงพลังที่สุด
หลักสูตรพุทธศิลป์ที่ผมมีส่วนร่วมออกแบบ มุ่งให้ผู้เรียนเข้าใจว่า “ศิลปะคืออะไร”
และ “ศิลปะที่ดีควรเป็นอย่างไร” รวมทั้งสอนวิธีนำเสนอผลงาน การจัดการ
โครงการศิลป์ และการดำรงชีวิตอย่างมีคุณค่าที่ยั่งยืน

ประวัติและผลงาน : ทรงเดช ทิพย์ทอง
วันเกิด: 5 มกราคม 2512
ที่อยู่: 68/1 หมู่ 1 ตำบลแม่คำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย
โทรศัพท์: 089-555-0758
อีเมล: songdej05@gmail.com
 

การศึกษา
2527:โรงเรียนแม่จันวิทยาคม จังหวัดเชียงราย
2533: คณะวิจิตรศิลป์ จิตรกรรม สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล วิทยาเขตพายัพ
จังหวัดเชียงใหม่
2535: ปริญญาตรี วิจิตรศิลป์ (จิตรกรรม) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล
ธัญบุรี
2542: ปริญญาโท วิจิตรศิลป์ (ศิลปะไทย) มหาวิทยาลัยศิลปากร กรุงเทพฯ

นิทรรศการเดี่ยว
2544:รูปลักษณ์แห่งศรัทธาThe Appearance of Faith / สุรพลแกลเลอรี กรุงเทพฯ
2547: คืนความบันดาลใจ / 9 Art Gallery เชียงราย
2551: ภายใต้ร่มเงาแห่งความปีติ / Number 1 Gallery กรุงเทพฯ
2554: เปิดบ้านทรงเดช / บ้านซงเดช เชียงราย
2566: บูชาครู บูชาอดีต / บ้านสิงหไคล มูลนิธิมดชนะภัย, เชียงราย

นิทรรศการหมู่ (ในประเทศ – คัดเลือก)
นิทรรศการหมู่ (นานาชาติ)
(ญี่ปุ่น, จีน, ฝรั่งเศส,สหรัฐอเมริกา, เวียดนาม, อินเดีย, เอสโตเนีย, เกาหลี ฯลฯ)

เกียรติคุณ รางวัล และผลงานสำคัญ
2533–2559:รางวัลจากการประกวดศิลปะมากมาย รวมถึงเหรียญทองแดง เงิน
และทอง จากนิทรรศการจิตรกรรมบัวหลวง, รางวัลจากพานาโซนิค,ธนาคารกสิกร
ไทย และรางวัล "กนกนาคราช" (ในนามสมาคมขัวศิลปะ)2560: รางวัล “คนดีแม่
จัน” และ “วัฒนคุณาธร” จากกระทรวงวัฒนธรรม
2562: งานวิจัย”ระดับดี” จากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
2566–2567: นิทรรศการพุทธศิลป์ (หลักสูตรระยะสั้น มฟล.) ที่ไอคอนสยาม
2567: โล่เกียรติคุณจากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
2568: รางวัลพระราชทาน "เสาเสมาธรรมจักร" และรางวัล “เพชรกนก”
2568: ศิลปิน 1 ใน 29 คน ที่ออกแบบมาสคอต "เบี่ยนฟู่" / Thailand Biennale
Phuket 2025
2568: ผลงานประติมากรรมพระนาคปรก ได้รับการติดตั้งถาวรในเจดีย์ / ณ วัดป่า
นาคนิมิตต์, จ.สกลนคร

บทบาทสาธารณะและภารกิจสำคัญ

สมาคมขัวศิลปะ : ผู้ร่วมก่อตั้งและนายกสมาคม ผลักดันเชียงรายเป็น “เมือง
ศิลปะ”
พุทธศิลป์และการออกแบบ : ออกแบบเหรียญงานประเพณีดอย "หกเป็งล่องฟ้า
ไหว้สาพระธาตุเจ้าดอยตุง" 7 ปี (2560–2566), จิตรกรรมฝาผนังและพระพุทธรูป
ในวัดสำคัญ เช่น วัดสุทธิวนาราม วัดพระสิงห์ ฯลฯ
บทบาทด้านการศึกษา : ผู้ร่วมก่อตั้งและผู้ออกแบบหลักสูตร “พุทธศิลปกรรม”
ระดับปริญญาตรี (วิทยาลัยสงฆ์เชียงราย) และหลักสูตรระยะสั้น (มหาวิทยาลัยแม่
ฟ้าหลวง)
ความร่วมมือระหว่างประเทศ : ร่วมงานกับ UNHCRโครงการ Art for
Refugees,
ศึกษาการออกแบบจิตรกรรมฝาผนังที่วัดนวมินทรราชูทิศ บอสตัน สหรัฐฯ, วาด
ภาพประกอบให้กับภาพยนตร์ของ Disney และ National Geographic